Workshopopzet

Het verhaal dat je leeft

Kernidee

Iedereen leeft in een verhaal.

Dat verhaal is deels gegeven (familie, cultuur, ervaringen)
en deels verteld (de betekenis die we eraan geven).

Soms wordt een verhaal een script dat ons leeft.
Maar het kan ook een bron van inzicht en vrijheid worden.

In deze workshop onderzoeken deelnemers:

• het dominante verhaal dat hun leven richting geeft

• de herkomst van dat verhaal (familie, ervaringen, overtuigingen)

• het alternatieve verhaal dat misschien ook mogelijk is

• hoe zij hun verhaal bewuster kunnen leven

Structuur van de workshop (bijvoorbeeld 1 dag / 3–4 uur)

1. Opening – Iedereen leeft in een verhaal

Doel: het thema openen en herkenning creëren.

Gespreksvragen:

• Als jouw leven een boek was, wat zou de titel zijn?

• In welk hoofdstuk bevind je je nu?

• Welke zin vat jouw levensverhaal tot nu toe samen?

Korte reflectie van jou als begeleider:

• we zijn vertellers én personages

• verhalen geven richting, maar kunnen ook beperken

• soms leven we een verhaal dat we nooit bewust gekozen hebben

Werkvorm:
korte uitwisseling in tweetallen.

2. Het dominante verhaal

Doel: zichtbaar maken welk verhaal iemand over zichzelf is gaan geloven.

Schrijfopdracht:

Schrijf 10 minuten over het verhaal dat je vaak over jezelf vertelt.

Bijvoorbeeld:

• “Ik ben iemand die…”

• “In mijn leven gebeurt steeds dat…”

• “Het probleem in mijn leven is dat…”

Daarna gesprek.

Onderzoeksvragen:

• Welke terugkerende thema’s zie je?

• Is dit een verhaal van kracht of van beperking?

• Wanneer is dit verhaal begonnen?

Hier kun je jouw filosofische invalshoek gebruiken:

Niet alles wat wij over onszelf vertellen is waar.
Maar het beïnvloedt wel hoe we leven.

3. De oorsprong van het verhaal (systemische blik)

Doel: zien dat verhalen vaak uit een groter systeem komen.

Inleiding:

• familieverhalen

• loyaliteiten

• verwachtingen

• rollen

Mogelijke vraag:

Van wie zou dit verhaal ook kunnen zijn?

Werkvorm:

systemische mini-opstelling

Bijvoorbeeld:

• deelnemer kiest representanten voor

  • zichzelf

  • het dominante verhaal

  • een belangrijke invloed (ouder / gebeurtenis)

Observatievragen:

• waar staat het verhaal?

• wie draagt het?

• wat gebeurt er als het verhaal een stap achteruit doet?

Dit kan verrassend veel inzicht geven.

4. Het alternatieve verhaal

Hier komt de narratieve wending.

In veel levensverhalen zitten ook andere lijnen die onderbelicht zijn.

Vragen:

• Wanneer lukte iets tegen dit verhaal in?

• Welke kwaliteiten zie je als je opnieuw kijkt?

• Wat zou een vriend over jouw verhaal zeggen?

Schrijfopdracht:

Schrijf een korte alinea over een mogelijk ander verhaal dat ook waar zou kunnen zijn.

Bijvoorbeeld:

niet
“Ik ben iemand die altijd faalt”

maar
“Ik ben iemand die ondanks twijfel steeds opnieuw begint.”

5. Vergeving en mildheid

Hier komt jouw levenskunst-dimensie.

Belangrijk moment.

Veel dominante verhalen bevatten:

• schuld

• schaamte

• verwijt

Reflectievragen:

• Waar zou je milder naar jezelf kunnen kijken?

• Welke gebeurtenis verdient een nieuw perspectief?

• Wat zou vergeving veranderen in je verhaal?

Eventueel korte contemplatieve oefening.

6. Het verhaal dat je wilt leven

Laat deelnemers een bewustere formulering maken.

Schrijfopdracht:

Maak een zin die het verhaal uitdrukt dat je voortaan bewuster wilt leven.

Bijvoorbeeld:

• “Ik wil het verhaal leven van iemand die…”

• “Mijn volgende hoofdstuk gaat over…”

Je zou dit kunnen noemen:

“de komma in het verhaal”

(niet het einde, maar een wending).

7. Afsluiting – Het verhaal leeft verder

Korte ronde:

• Wat neem je mee?

• Wat is één kleine stap in jouw verhaal?

Jouw slotgedachte kan zijn:

We kunnen ons verleden niet herschrijven,
maar we kunnen wel kiezen hoe we het verhaal verder leven.

Werkvormen die goed bij jou passen

• dialogisch gesprek

• korte autobiografische schrijfopdrachten

• systemische mini-opstellingen

• reflectieve vragen

• betekenisgeving

Mogelijke ondertitel van de workshop

Een paar suggesties:

Het verhaal dat je leeft
Over de scripts die ons vormen en de vrijheid om anders te kijken

of

Het verhaal dat je leeft
Zelfonderzoek naar het script van je leven

of

Het verhaal dat je leeft
Van dominant verhaal naar bewuste levenslijn

Waarom dit thema sterk is (inhoudelijk)

Het raakt meerdere stromingen tegelijk:

• narratieve psychologie

• existentiële filosofie

• systemisch werk

• autobiografisch schrijven

• levenskunst

En precies jouw terrein.

Als je wilt, kan ik ook nog drie dingen voor je doen:

1. Een sterk openingsverhaal voor de workshop

2. 5 krachtige vragen die het hart van de workshop vormen

3. Een mooie metafoor (bijv. boek / script / toneel / reis) die alles samenbindt.

Ik denk eerlijk gezegd dat dit een heel kenmerkende Willem Jan-workshop kan worden. 🌿