Workshop | Oefenruimte voor Evenwicht

De Circle of Creativity – systemisch en interactief

In deze workshop werken we met het bekende Walt Disney-model (de Circle of Creativity), maar in een verdiepte, systemische vorm.

Waar het model oorspronkelijk een creativiteitstechniek is (ontwikkeld door Robert Dilts, geïnspireerd op het werkproces van Walt Disney), maken wij er een innerlijke oefenruimte van rond evenwicht.

 

De kern

Ieder mens kent drie innerlijke stemmen:

• De Dromer – bron van verlangen, visie en vernieuwing
• De Realist – planner, concreetmaker, uitvoerder
• De Criticus – beschermer, risicobeoordelaar, grensbewaker

In de praktijk zijn deze stemmen zelden in balans.
Soms overheerst de criticus en smoort hij vernieuwing.
Soms blijven we hangen in dromen.
Soms slaan we door in doen en presteren.

Deze workshop onderzoekt:
Hoe werken deze delen in mij samen? Waar zit spanning? Wat vraagt om herschikking?

 

Werkvorm

We maken de ruimte tot een systemisch veld met drie fysieke posities (Dromer, Realist, Criticus). Deelnemers brengen een persoonlijk of professioneel vraagstuk in en bewegen letterlijk tussen de verschillende plekken.

Per positie onderzoeken we:

Dromer

• Wat wil hier geboren worden?
• Wat verlangt er in mij?

Realist

• Wat is de eerstvolgende concrete stap?
• Wat is haalbaar en uitvoerbaar?

Criticus

• Wat wil beschermd worden?
• Welke risico’s verdienen aandacht?

Daarna nemen deelnemers afstand en kijken systemisch:

• Welke positie trekt?
• Welke wordt vermeden?
• Waar zit disbalans?

We sluiten af vanuit het midden:
Wat betekent evenwicht in dit vraagstuk? Welke stem mag meer ruimte krijgen, welke iets minder?

 

Wat deze workshop brengt

• Inzicht in innerlijke dynamiek
• Bewuster omgaan met twijfel en ambitie
• Een concrete vervolgstap in een eigen vraagstuk
• Ervaren dat evenwicht geen stilstand is, maar bewegingsvermogen

De toon is licht, zomers en ervaringsgericht, met ruimte voor humor én diepgang.

Mogelijke afsluitvraag in de kring

Welk deel in jou vraagt de komende weken om meer ruimte?
En welk deel mag iets terugtreden?

Extra zomerse, interactieve varianten

Omdat het een zomer 4-daagse is:

1. Buitenopstelling

Gebruik het grasveld.
Laat deelnemers zelf de afstand bepalen tussen de rollen.

Afstand = innerlijke verhouding.

2. Duo-vorm

In tweetallen:

• De één is cliënt.
• De ander speelt één van de rollen.

Dit geeft humor én diepte.

3. Bewegingsvariant

Laat deelnemers fysiek bewegen tussen de rollen.
Sneller. Trager.
Waar stokt de beweging?

Evenwicht is ook bewegingsvermogen.

Workshop | Oefenruimte voor Evenwicht

Oefenruimte voor evenwicht – psychodrama-workshop

Hoe blijf je trouw aan jezelf in een wereld die aan je trekt, duwt en van alles van je verlangt? In deze speelse en actieve workshop verkennen we via psychodrama hoe we uit evenwicht raken — en hoe we ons eigen midden hervinden. We werken met herkenbare, alledaagse situaties, innerlijke stemmen en nieuwe manieren van reageren. Geen toneelervaring nodig, alleen nieuwsgierigheid naar wat jou helpt om vriendelijk én stevig bij jezelf te blijven.

 

Oefenruimte voor evenwicht

Psychodrama-workshop – 90 minuten
Willem Jan van den Brink

Kernintentie

Niet zwaar of therapeutisch maken.
Wel: speels, veilig, concreet, herkenbaar, blikverruimend.
Werk met alledaagse scènes waarin iemand merkt: hier raak ik mezelf kwijt.

Centrale lijn

Van automatische reactie → naar zichtbaar krachtenveld → naar kleine evenwichtiger beweging.

1. Opening | 0–10 min

Zeg ongeveer:

“Welkom. Vandaag verkennen we ‘oefenruimte voor evenwicht’: hoe blijf je trouw aan jezelf in een weerbarstige wereld?
We gebruiken psychodrama niet voor groot drama, maar als oefenruimte.
We werken met herkenbare, gewone situaties.
Niet goed spelen is belangrijk, maar onderzoeken en uitproberen.”

Afspraken

• niets forceren
• liever klein en concreet
• zonder oordeel
• zorgvuldig met wat gedeeld wordt

Check-invraag

Wat roept ‘evenwicht’ bij jou op?

2. Warming-up | 10–20 min

Laat lopen in de ruimte:

• alsof je alle tijd hebt
• alsof iedereen iets van je wil
• alsof je iets moet bewijzen
• alsof je onzichtbaar wilt blijven
• alsof je weet wat voor jou klopt
• alsof je uit evenwicht bent
• alsof je je midden hervindt

Tweetallen

• Waar herkende je jezelf?
• Waaraan merk jij dat je uit evenwicht raakt?

3. Sociometrie | 20–30 min

Laat positie kiezen op lijnen:

• ik pas me snel aan ↔ ik blijf makkelijk bij mezelf
• ik vermijd spanning ↔ ik ga spanning aan
• ik voel snel wat de ander nodig heeft ↔ ik voel snel wat ik zelf nodig heb

Vraag kort uit:

• Wat maakt dat je hier staat?
• Wat is de kracht van jouw plek?
• Wat is de valkuil?

Sleutelzin

“Evenwicht is misschien niet: in het midden staan, maar vrijer leren bewegen.”

4. Scène kiezen | 30–40 min

Vraag:

“Wie heeft een klein, herkenbaar voorbeeld van een moment waarop trouw blijven aan jezelf lastig werd?”

Kies een scène die is:

• alledaags
• concreet
• niet te zwaar
• voor meer mensen herkenbaar

Als iets te groot wordt:

“Zullen we een kleinere, dagelijkse scène nemen waarin dit ook zichtbaar wordt?”

5. Krachtenveld neerzetten | 40–50 min

Vraag aan de inbrenger:

• Waar ben je?
• Wie is erbij?
• Wat gebeurt er precies?
• Op welk moment wordt het lastig?

Laat rollen kiezen:

• de ander
• plichtsgevoel
• behoefte aan rust
• innerlijke criticus
• angst om teleur te stellen
• harmonie
• trouwe zelf
• wijze kern

Laat in de ruimte zetten

Vraag:

• Wie trekt het hardst?
• Welke stem is luid?
• Welke kracht krijgt weinig ruimte?
• Waar sta jij?

Rollen laten spreken

“Zeg elk in één korte zin wat jij wilt of vindt.”

6. Scène spelen zoals het meestal gaat | 50–60 min

Zeg:

“We spelen het nu zoals het meestal verloopt.”

Interventies

• “Stop even.”
• “Wat gebeurt er nu in jou?”
• “Wie trekt hier aan je?”
• “Welke stem hoor je?”

Dubbeling

“Misschien is er een deel dat zegt…”

• “ik wil aardig blijven”
• “ik ga over mijn grens heen”
• “ik ben bang de ander teleur te stellen”

Rolwisseling

“Stap eens in de rol van de ander. Wat wil jij eigenlijk?”

Spiegel

Laat iemand de scène naspelen terwijl de inbrenger kijkt.

Vraag daarna

• Wat zie je nu?
• Waar raak je uit evenwicht?

7. Nieuw antwoord oefenen | 60–75 min

Zeg:

“We zoeken niet de perfecte versie. Alleen een antwoord dat iets trouwer, vriendelijker en evenwichtiger voelt.”

Vraag:

• Wat heeft jouw trouwe zelf nodig?
• Welke kracht mag groter worden?
• Wat is een kleine verschuiving?

Eventuele helpers toevoegen:

• rust
• helderheid
• moed
• waardigheid
• humor

Laat nieuwe zin vinden, bijvoorbeeld:

• “Ik wil eerst even voelen wat voor mij klopt.”
• “Ik hoor je vraag, maar ik wil niet meteen antwoorden.”
• “Ik merk dat ik nu ruimte nodig heb.”
• “Ik hoef niet tegen jou te zijn om voor mezelf te kiezen.”

Zelfde scène opnieuw spelen

Vraag na afloop:

• Hoe voelt dit?
• Wat is hier anders?
• Wat is hier steviger?
• Wat neem je mee?

8. Vertaling naar eigen leven | 75–85 min

Tweetallen

Laat afmaken:

• Ik raak uit evenwicht wanneer…
• Wat mij dan meesleept is…
• Wat ik meer ruimte wil geven is…
• Mijn kleine oefening wordt…

Plenair

Oogst enkele zinnen.

9. Afronding | 85–90 min

Zeg ongeveer:

“Evenwicht is misschien niet dat je nooit meer wankelt, maar dat je sneller merkt wanneer je van jezelf wegraakt — en vriendelijker terugkeert.”

Slotvraag

Mijn oefening in evenwicht is…
of
Wat ik meeneem is…

Handige begeleiderszinnen

Om te vertragen

• Stop even.
• Adem eens.
• Voel je voeten.
• Neem je tijd.

Om te verdiepen

• Wat gebeurt er nu echt?
• Wat speelt hier vanbinnen?
• Welke kracht heeft hier te veel gezag?
• Welke kracht mag meer ruimte krijgen?

Om mildheid te houden

• Welk deel probeert hier iets goeds te doen?
• Wat wil deze stem voor jou beschermen?
• Kun je hier nieuwsgierig naar kijken?

Om het klein en veilig te houden

• Hou het bij één concreet moment.
• We hoeven het niet groter te maken.
• Het wezenlijke zit vaak al in het kleine.

Let op als begeleider

Voorkom:

• te veel uitleg
• te grote of te zware verhalen
• lange analyses
• te veel mensen aan het woord

Zoek op:

• vaart
• eenvoud
• belichaming
• herkenning
• kleine verschuivingen

Essentie in één zin

Niet perfect in balans komen, maar oefenen om midden in de onbalans niet van jezelf weg te raken.

Workshop | Oefenruimte voor Evenwicht

EHBO – Eerste Hulp Bij Onbalans | Word groter dan wat jou klein houdt

Geïnspireerd op het focusingproces van Eugene Gendlin

Korte pitch

Iedereen kent momenten van onbalans: spanning, boosheid, onzekerheid, paniek, verdriet.
We kunnen onze emoties niet wegdenken – en dat hoeft ook niet.

In deze workshop leren deelnemers een aantal eenvoudige, direct toepasbare vaardigheden om:

• hun gevoelens te erkennen
• er niet door overspoeld te worden
• groter te worden dan wat hen klein houdt

Centraal staat de ervaring dat je je emoties kunt voelen zonder eraan overgeleverd te zijn. Dat alleen al brengt rust, ruimte en compassie.

Uitgangspunt

Emoties zijn niet goed of slecht.
Je voelt wat je voelt.

Erkenning is de eerste stap.
Maar er is ook een keuze:
Je kunt groter worden dan je emotie.

Deze workshop biedt vijf concrete ‘EHBO-vaardigheden’ die elkaar versterken en die deelnemers meteen kunnen oefenen.

 

Opbouw van de workshop (ca. 1,5 – 2 uur)

1. Introductie – Wat is onbalans? (15 min)

• Korte reflectievraag:
  Wanneer voelde jij je onlangs uit balans?
• Uitleg van het kernidee:
  Je bént je emotie niet. Je hébt een emotie.
• Introductie van het perspectief: ruimte maken tussen ‘ik’ en ‘wat ik voel’.

2. De vijf EHBO-vaardigheden

Vaardigheid 1 – “Iets in mij…”

Voorbeeld:

• “Ik ben boos” →
  “Iets in mij is boos.”
• “Ik ben bezorgd” →
  “Iets in mij voelt bezorgd.”

Effect:
De woorden ‘Iets in mij’ brengen onmiddellijk een verschuiving in aandacht.
Je stapt uit de versmelting met je emotie.
Je wordt groter dan wat je voelt.

Oefening:
Deelnemers vertalen hun eigen actuele emotie naar de formulering:
“Iets in mij…”

Vaardigheid 2 – Zeg er “Hallo” tegen

Voorbeeld:

• Iets in mij raakt zó gefrustreerd door deze klus…
  → Hallo.
• Iets in mij voelt pijn over toen…
  → Hallo.
• Iets in mij verlangt naar rust…
  → Hallo.

Principe:
Wat niet erkend wordt, bepaalt ons van binnenuit.
Erkenning schept ruimte.
In contact zijn met je gevoel leidt tot compassie.
Compassie leidt tot natuurlijke verandering.

Oefening:
Korte stille oefening met “Hallo” als innerlijk gebaar.

Vaardigheid 3 – Ik leg mijn hand erop

Een vriendelijk gebaar naar je lijf.
Een hand op je borst of buik.

Je houdt jezelf goed gezelschap.

Dit is geen truc, maar een houding:
Aanwezig blijven bij wat er is.

Korte begeleide oefening.

Vaardigheid 4 – “Ik merk op…”

Voorbeeld:

• “Iets in mij voelt paniek” →
  “Ik merk iets in mij op dat paniek voelt.”

Hier identificeer je je met je grootste en stevigste Zelf.

Je bént niet de paniek.
Je bént degene die paniek kan opmerken.

Dit is existentieel én praktisch:
het versterkt innerlijke stevigheid.

Vaardigheid 5 – “Geen wonder”

Wanneer je merkt dat een emotie verbonden is met een overtuiging of geschiedenis, zeg je:

“Geen wonder.”

Voorbeeld:

• Iets in mij is gespannen omdat ik voel dat ik alles moet dragen.
  → Geen wonder.

“Geen wonder” is de ultieme uitdrukking van zelfcompassie.
Gedachten en gevoelens komen ergens vandaan.
Ze zijn niet willekeurig.

Dit opent mildheid in plaats van zelfkritiek.

 

Werkwijze

De workshop is:

• Ervaringsgericht
• Laagdrempelig
• Praktisch toepasbaar
• Individueel én in tweetallen

Er wordt niet diep geanalyseerd of therapeutisch gewerkt.
De nadruk ligt op oefenen, ervaren en toepassen in het dagelijks leven.

Wat levert het op?

Deelnemers:

• leren emoties erkennen zonder erin te verdwijnen
• ervaren hoe afstand en nabijheid samen kunnen gaan
• ontwikkelen meer zelfcompassie
• krijgen een eenvoudig innerlijk ‘EHBO-setje’ voor momenten van onbalans

Het sluit mooi aan bij het bredere thema van zelfbezinning:
Aanwezig zijn bij wat is – en toch vrij blijven.

Workshop | Oefenruimte voor Evenwicht

Dansen met je Schaduw

Oefenruimte voor evenwicht tussen dag- en nachtbewustzijn

In het dagelijks leven bewegen we ons vooral in het licht.
We weten wie we zijn, waar we voor staan, hoe we over willen komen. Dat is ons dagbewustzijn.

Maar onder dat heldere oppervlak leeft nog iets anders. Reacties die ons verrassen. Irritaties die disproportioneel voelen. Verlangens die we liever niet tonen. Dat is wat Carl Gustav Jung de schaduw noemde — het deel van onszelf dat niet in ons zelfbeeld paste en daarom naar de achtergrond verdween.

Binnen het gedachtegoed van C.J. Schuurman zouden we kunnen zeggen:
hoe verhouden ons dagbewustzijn en ons nachtbewustzijn zich tot elkaar?

In deze workshop creëren we een lichte, veilige oefenruimte om die balans te verkennen.

We onderzoeken vragen als:

• Waar reageer ik opvallend sterk op bij anderen?
• Wat wijst dat mij over mijn eigen verborgen kanten?
• Welke kwaliteiten van mij zijn ooit “te veel” geweest, en daardoor naar de schaduw verhuisd?
• Wat gebeurt er met mijn innerlijk evenwicht als ik die delen niet langer wegdruk, maar voorzichtig toelaat?

Via korte schrijfopdrachten, reflectie en uitwisseling oefenen we in het voeren van een innerlijke dialoog. Niet om onszelf te ontmaskeren of te analyseren, maar om milder en ruimer te worden.

Schaduwwerk gaat niet over donkerte om de donkerte.
Het gaat over heelheid.

Evenwicht ontstaat niet doordat het nachtelijke verdwijnt,
maar doordat het een plaats krijgt naast het daglicht.

Deze workshop nodigt je uit om beide werkelijkheden in jezelf te erkennen, en te ervaren hoe daaruit een steviger, vrijer evenwicht kan groeien.

Workshop | Oefenruimte voor Evenwicht

Tapping als praktische zelfregulatie

In deze workshop bied ik deelnemers een concrete oefenruimte om innerlijk evenwicht te verkennen — niet als ideaal, maar als vaardigheid.

We kennen allemaal momenten van spanning, innerlijke druk of zelfkritiek. Vaak reageren we automatisch: aanpassen, doorzetten, pleasen, vermijden. Wat als we in plaats daarvan leren om ons zenuwstelsel zélf te reguleren?

Tapping (EFT), afkomstig uit de energiepsychologie (o.a. David Feinstein & Donna Eden), is een eenvoudige, lichaamsgerichte methode waarbij we via zachte kloptechnieken op meridiaanpunten emotionele activatie helpen verminderen. Door tegelijkertijd te benoemen wat er speelt, ontstaat ruimte: tussen prikkel en reactie.

In deze workshop:

• verkennen we evenwicht als een dynamisch proces
• leren deelnemers de basis van Tapping
• oefenen we met lichte, actuele spanningen
• verbinden we lichaamsregulatie met zelfobservatie en autonomie

De insteek is ervaringsgericht, zorgvuldig en niet-therapeutisch.
Het doel is niet ‘iets oplossen’, maar leren blijven bij wat zich aandient.

Deze workshop sluit aan bij onze kern: zelfreflectie, bewust kiezen en je eigen plek innemen — ook wanneer het schuurt.